Honden hebben nog vrijwel dezelfde lichaamstaal als wolven. De lichaamstaal bij wolven is makkelijk te "lezen", d.w.z. uit zijn lichaamshouding en mimiek kunnen we goed opmaken wat de wolf bedoelt. Zij hebben van nature staande oren, die alle kanten opdraaien en een lange staart. Verder hebben zij grote sprekende ogen en veel mimiek. Ze hebben een dikke maar korte vacht waardoor we gedragingen zoals b.v. het optrekken van de lippen goed kunnen zien. Door het fokken van speciale rassen heeft de mens veel slechter "leesbare" honden gecreëerd. Denk hierbij b.v. aan het couperen van de oren en staart. Verder zijn er rassen met zeer lange haren die veel mimiek verdoezelen, aangezien de hond met zijn hele lijf communiceert. Wat is nu gedrag? Onder gedrag verstaan we de handelingen die de hond verricht o.i.v. prikkels die zowel van binnenuit als van buitenaf kunnen komen. De hond kent zeer veel gedragingen, enkele daarvan zijn: dominant gedrag, onderdanig gedrag, angst gedrag, en agressie.
Het lichaam
Rechte poten, lichaam
rechtop, of langzame beweging voorwaarts met stijve poten.
Ik ben hier de baas. Daag je me soms uit? Een actief agressief gebaar
van een dominante hond die zijn leiderschap wil bevestigen.
Lichaam enigszins naar
voor gebogen en de voeten staan schrap.
Ik accepteer jouw uitdaging en ben klaar om te vechten! Een reactie op
een bedreiging, of de reactie op de weigering van een andere hond om
ruimte te maken; agressie zal volgen.
Opgezette haren op de
schouders en de rug.
Je bent te ver gegaan! Je mag kiezen: onmiddellijk ophouden, vechten of
wegwezen! Elk moment kan er een aanval plaatsvinden.
Opgezette haren, alleen
op de schouders.
Je maakt me zenuwachtig. Dwing me niet tot vechten. Ik vind dit niet
prettig. De hond denkt dat hij gedwongen wordt om te vechten.
Hond maakt zich kleiner
of kruipt in elkaar terwijl hij opkijkt.
Laten we geen ruzie maken. Ik accepteer dat jij een hogere positie hebt
dan ik. Een actief onderworpen gebaar om de andere gerust te stellen.
Duwen met de snuit.
Jij bent mijn leider. Negeer mij alsjeblieft niet. Ik wil graag ...
Ongeveer hetzelfde als likken, maar niet zo onderworpen. Kan ook
gebruikt worden om iets te vragen.
Hond gaat zitten terwijl
hij door een andere wordt benaderd; laat zich besnuffelen.
Wij zijn bijna gelijken, dus laten we verstandig zijn en niet vechten.
Een klein vredelievend gebaar.
Hij rolt zich op zijn
zij, stelt keel en buik bloot en verbreekt het oogcontact volledig.
Ik accepteer jouw autoriteit en vorm geen bedreiging. Passieve
onderworpenheid; het hondse gebaar voor knielen.
Botsen met de schouder.
Ik sta hoger in rang en jij gaat voor mij aan de kant wanneer ik eraan
kom. Een tamelijk agressieve bevestiging van relatieve sociale
dominantie.
De hond houdt één
voorpoot enigszins omhoog.
Ik ben een beetje bang en maak mij zorgen. Teken van onzekerheid en
gematigde spanning.
Hij rolt zich op de
grond en wrijft met zijn rug en schouders over de grond (soms ook met de
neus)
Ik ben tevreden en alles is ok.. Een ritueel dat vaak plaatsvindt
wanneer er iets plezierigs is gebeurd.
Zakt door zijn voorpoten
op de grond, achterlichaam en staart omhoog.
Laten we spelen. Sorry, ik wou je niet laten schrikken! Dit is gewoon
voor de lol Normale uitnodiging om te spelen.
Oogsignalen
Rechtstreeks in de ogen
kijken.
Ik daag jou uit! Hou daar onmiddellijk mee op! Ik ben hier de baas, dus
wegwezen jij Een actief dominant-agressief signaal, doorgaans van een
zelfverzekerde hond die een conflict met een andere hond heeft.
Ogen afgewend om
rechtstreeks oogcontact te vermijden.
Ik zoek geen moeilijkheden! Ik accepteer het feit dat jij hier de baas
bent! Een gebaar van onderworpenheid, met een ondertoon van angst.
Knipperen.
Goed, laten we eens zien of we de confrontatie kunnen vermijden. Van mij
heb je niets te vrezen. Het knipperen voegt een vredelievend gebaar toe
aan het dreigende staren en verlaagt het niveau van confrontatie zonder
al te veel gezichtsverlies.
Oorsignalen
Opstaande oren of
enigszins naar voren gericht
Wat is dat? Teken van alertheid
Oren duidelijk naar
voren gericht met ontblote tanden en gerimpelde neus
Kijk goed uit wat je doet! Ik ben klaar om te vechten De actieve,
agressieve uitdaging van een dominante en zelfverzekerde hond
Oren plat naar achter
met ontblote tanden en gerimpelde neus
Ik ben bang, maar ik zal mezelf verdedigen als jij mij probeert pijn te
doen Een angstig-agressief gebaar van een niet-dominante hond die zich
bedreigd voelt
Oren plat naar achter
maar de tanden zijn niet zichtbaar, glad voorhoofd, lage lichaamshouding
Ik accepteer jou als mijn sterke leider. Ik weet dat jij me geen pijn
doet, want ik vorm geen bedreiging voor jou Een gebaar van
onderworpenheid en vredelievendheid
Oren naar achter met de
staart omhoog, knipperende ogen en ontspannen open mond
Hallo! Volgens mij gaan we samen pret maken Een vriendelijk gebaar, vaak
gevolgd door wederzijds besnuffelen of uitnodiging om te spelen
Oren een beetje naar
achter en naar opzij
Ik maak me zorgen om wat mij te wachten staat. Ik vind dit niet leuk. Ik
kan gaan vechten of er vandoor gaan Een teken van spanning of opwinding;
kan snel leiden tot agressie of angst, afhankelijk van de ontwikkeling
van de situatie.
Oren snel naar achter en
naar voor bewegen
Ik neem de situatie even in ogenschouw, dus maak je niet druk om mij Een
onderworpen vredelievend gebaar van een hond die afwachtend is en niet
zeker van zichzelf
Staartsignalen
Staart horizontaal, van
de hond af wijzend, maar niet stijf.
Daar zou wel eens iets interessants kunnen gebeuren. Teken van
ontspannen alertheid.
Staart wijst recht naar
achter.
Laten we eens zien wie hier de baas is. Voorzichtig begroetingsritueel
en gematigde uitdaging van een onbekende.
Staart omhoog en over de
rug krullend.
Ik ben hier de baas en iedereen weet dat. Zelfverzekerd signaal van een
dominante hond.
Staart lager dan
horizontaal, maar tamelijk ver van de achterpoten verwijderd, soms
ontspannen kwispelend.
Alles is in orde. Ik voel me lekker. Normaal beeld van een hond die zich
nergens druk over maakt.
Staart laag, vlak bij de
achterbenen, achterpoten recht, lichaam rechtop.
Ik voel me niet lekker. Ik ben een beetje depressief. Teken van fysieke
of psychische malaise of ongemak.
Staart laag, vlak bij de
achterpoten, lage lichaamshouding door gebogen achterpoten.
Ik voel me een beetje onzeker. Teken van sociale angst en gematigde
onderworpenheid.
Staart tussen de poten.
Ik ben bang. Doe me geen pijn. Onderworpen gebaar en een teken van angst
en onderdanigheid.
Opgezette haren op de
staart.
Ik daag jou uit!. Dit staartsignaal voegt een element van dreiging toe
aan andere staartsignalen.
Opgezette haren op het
puntje van de staart.
Ik sta een beetje onder druk. Dit staartsignaal voegt een element van
angst toe aan andere staartsignalen.
Een knik of scherpe
buiging in de staart.
Als het moet laat ik jou wel eventjes zien wie hier de baas is. Dit
staartsignaal voegt een element van onmiddellijke dreiging en dominantie
toe aan andere staartsignalen.
Zwak kwispelen.
Jij vindt mij toch lief? Ik ben hier hoor! Een enigszins aarzelend
onderworpen gebaar.
Breeduit kwispelen,
zonder het lichaam te verlagen of de heupen heen en weer bewegen.
Ik vind jou aardig. Laten we vriendjes zijn. Een vriendelijk gebaar,
zonder sociale dominantie, wordt vaak gezien tijdens het spelen.
Breeduit kwispelen,
waardoor de heupen heen en weer worden bewogen.
Jij bent mijn roedelleider en ik volg jou overal. Een teken van respect.
De hond voelt zich niet bedreigd, maar accepteert zijn lagere positie.
Langzaam kwispelen met
tamelijk laag gedragen staart.
Ik begrijp het niet helemaal. Een signaal van besluiteloosheid of
verwarring omtrent hetgeen er van de hond verwacht wordt.
Gelaatsuitdrukkingen
Mond ontspannen en
enigszins open, de tong kan zichtbaar zijn en over de ondertanden
hangen.
Ik ben tevreden en ontspannen. Deze uitdrukking benadert de menselijk
glimlach het meest.
Mond gesloten, de tong
of tanden zijn niet zichtbaar, de hond kijkt in een bepaalde richting en
is enigszins naar voor gebogen.
Dit is interessant. Ik vraag mij af wat daar aan de hand is. Een teken
van aandacht of interesse.
De bovenlip is
opgetrokken om enkele tanden te ontbloten waarbij de mond nog steeds
tamelijk gesloten is.
Ga weg! Je ergert mij! Eerste teken van ergernis of bedreiging; kan
gepaard gaan met een laag grommen.
De bovenlip is
opgetrokken om de tanden goed te laten zien; wat rimpels op de neus en
de mond is gedeeltelijk open.
Wanneer je mij ertoe dwingt of iets doet wat ik als bedreigend ervaar
zal ik gaan vechten Actieve agressieve reactie, mogelijk het gevolg van
angst of een bevestiging van sociale dominantie.
De bovenlip is
opgetrokken en niet alleen de tanden maar ook het tandvlees is ontbloot
met zichtbare rimpels op de neus.
Wegwezen jij, anders is het niet te best. Hoog niveau van actieve
agressie. Wanneer de andere hem geen ruimte geeft, zal deze hond gaan
aanvallen.
Geeuwen
Ik ben een beetje gespannen. Teken van spanning of opwinding. Kan ook
gebruikt worden als afleidingssignaal om een dreiging af te wenden.
Likken van het gezicht
van een persoon of een andere hond.
Ik ben jouw vriend en erken jouw leiderschap. Ik heb honger. Heb jij een
lekker hapje voor me? Een vredelievend gebaar van een onderworpen hond.
Tevens een verzoek om voedsel.
Likken van de eigen
lippen (of in het luchtledige)
Ik buig voor jouw autoriteit en hoop dat je mij geen pijn zult doen. Een
buitengewoon vredelievend gebaar.
Wat bedoelt een blaffende hond?
Blaffen in snelle
reeksen van drie of vier, met pauzes ertussen op een normale toonhoogte
Allemaal verzamelen. Ik vermoed dat er iets aan de hand is.
Waarschuwing, eerder belangstellend dan alarmerend.
Snel blaffen, normale
toonhoogte.
Roep de roedel! Iemand betreedt ons territorium. We moeten wellicht in
actie komen. Normaal alarmerend blaffen. De hond is alert, maar niet
bang. Wordt veroorzaakt door het naderen van een onbekende of een
onverwachte gebeurtenis, langer aanhoudend dan het onderbroken blaffen
van hierboven beschreven.
Voor
tdurend blaffen, maar een beetje langzamer en op een lagere toonhoogte.
De indringer (het gevaar) is zeer dichtbij. Volgens mij is dit de
vijand. Maak je klaar om jezelf te verdedigen! De hond begint onrustig
te worden en voelt zich duidelijk bedreigd.
Een verlengde reeks
blaffen, met gematigde tot lange intervallen.
Is daar iemand? Ik ben eenzaam en heb behoefte aan gezelschap. Doorgaans
veroorzaakt door sociale isolatie of opsluiting.
Een of twee scherpe,
korte blaffen, op normale toon of hogere toon.
Hallo! Ik zie je. Typisch begroetings- of herkenningssignaal,
veroorzaakt door de aankomst of aanblik van een bekend persoon.
Enkele scherpe korte
blaf op lage tot halfhoge toonhoogte.
Ophouden! Ga weg! Geërgerd blaffen, bv wanneer hij in zijn slaap
gestoord wordt.
Enkel, gematigd luide
scherpe, korte blaf op een hogere toon.
Wat is dit? Hé?. Signaal van verrassing of schrik.
Enkele weloverwogen
blaf, en niet zo scherp of kort als de vorige.
Kom hier ... Aangeleerde vorm van communicatie, om een menselijk reactie
te bewerk- stelligen, zoals het openen van een deur, honger hebben, enz...
Stotterblaf en
toonhoogte opgaand blaffen.
Laten we gaan spelen! Doorgaans gepaard gaand met voorbenen plat op de
grond en achterlijf omhoog, als een uitnodiging om te gaan spelen.
In toonhoogte opgaand
blaffen.
Dat is leuk! Vooruit, we gaan! Opgewondenheid tijdens het spelen of bij
het vooruitzicht op een leuk spel.
Zacht grommen, lage toon
(lijkt uit de borstkas te komen)
Ga weg! Kijk uit, jij! Van een dominante hond die geërgerd is of eist
dat anderen uit zijn buurt blijven.
Gromblaf op een lage
toon zoals Grrr-waf.
Ik ben kwaad en als je er mij toe dwingt, val ik aan! Verzamelen, we
moeten ons verdedigen. Een enigszins minder dominant signaal van
ergernis, met de suggestie dat de hulp van de roedelgenoten op prijs zou
gesteld worden.
Gromblaf op een halfhoge
toon en hogere toon.
Je maakt me bang, maar als het moet zal ik me zeker verdedigen. Een
dreiging van een onzekere hond die agressie zal gebruiken wanneer hij
zich daartoe gedwongen ziet.
In toonhoogte rijzend en
dalend grommen.
Ik ben doodsbenauwd! Als je in mijn buurt komt, kan ik gaan vechten of
er vandoor gaan. Het angstig-agressieve geluid van een zeer onzekere
hond.
Huilen (vaak sonoor en
langgerekt)
Ik ben hier! Dit is mijn territorium. Ik hoor je huilen! Honden
gebruiken dit om hun aan- wezigheid aan te kondigen, om op afstand te
kunnen socialiseren en om hun territorium af te bakenen. Hoewel dit
geluid in het menselijk gehoor vrij triest klinkt, is de hond tamelijk
tevreden.
Blafhuil.
Ik ben alleen en maak mij zorgen. Waarom komt er niemand om mij
gezelschap te houden? Het droevige geluid van een hond die eenzaam is en
vreest dat niemand op zijn noodkreet zal reageren. Janken dat stijgt in
toonhoogte aan het einde van het geluid. Ik wil iets. Ik heb iets nodig.
Een verzoek of smeekbede om iets.
Janken dat daalt in
toonhoogte aan het eind van het geluid.
Vooruit, laat me niet langer wachten. Opwinding vanwege het vooruitzicht
op iets.
Jammerjodel (klinks als
jowel-jowel-jowel) of huilgeeuw (klinkt als hhoeoeoeoe-ahhoe-oeoe)
Ik ben opgewonden! Dit is fantastisch! Signalen van plezier, vanwege het
vooruitzicht op iets leuks.
Een zacht jankende hond.
Ik heb pijn. Ik ben echt heel bang. Een geluid van angst en passieve
onderworpenheid.
Enkele kef.
Au! Reactie op een plotselinge pijn.
Een gillende hond.
Help! Ik denk dat ik doodga. Een teken van pijn en paniek van een hond
die vreest voor zijn leven.
Een hijgende hond.
Ik ben zover! Wanneer beginnen we? Dit is ongelooflijk! Dit is spannend.
Is er iets mis? Geluid veroorzaakt door spanning, opwinding of het
vooruitzicht op iets opwindend. dit kan gepaard gaan met natte
pootafdrukken.
Een zuchtende hond.
Ik ben gelukkig en ga hier even lekker liggen. Ik geef het op en ben een
beetje depressief. Teken van emotie, ter beëindiging van een actie.
Wanneer die actie lonend is geweest, is het een teken van tevredenheid.
Zo niet, is het een teken van berusting.